جیهان بە خێراییەکی زۆر دەگۆڕێت. بە درێژایی مێژووی مرۆڤایەتی، لە ماوەی ١٥٠ ساڵی ڕابردوودا بەرچاوترین پێشکەوتنی تەکنەلۆژیای بەخۆیەوە بینیوە. کارەبا و ئۆتۆمبێل و پلاستیک و تەلەفۆن و تەلەفزیۆن هەموویان تەمەنیان کەمترە لە ١٥٠ ساڵ، لە کاتێکدا تەکنەلۆژیا نوێیەکانی وەک ئینتەرنێت سوودی کۆمەڵایەتی زیاتر لە جاران هێناوەتە ئاراوە.
لەسەر بنەمای ئەمەش پێشبینی دەکرێت کە زیرەکی دەستکرد و ئۆتۆمبێلی خۆ لێخوڕین و میکانیزەکردنی زۆرێک لە کارەکان کە پێویستیان بە لێهاتوویی کەم هەیە ببێتە هۆی گۆڕانکاری بەرفراوان لە ئابووری جیهانیدا لە دەیەکانی داهاتوودا. لەمبارەیەوە پرسیارێک دێتە ئاراوە، کام وڵاتان زۆرترین ئامادەکارییان بۆ گۆڕانکارییە تەکنەلۆژییەکان کردووە؟
لە وەڵامی ئەم پرسیارەدا ئاژانسی هەواڵی ئەمریکی “Business Insider” بە کەڵک وەرگرتن لە زانیارییەکانی دوایین “ڕاپرسیی توانای کێبڕکێی جیهانی”ی کۆڕبەندی ئابووری جیهانی ئەم وڵاتانەی ڕیزبەندی کردووە. لەم ڕیزبەندییەدا توانای کێبڕکێی وڵاتان لەسەر بنەمای ١٠ پایەی سەرەکی هەڵدەسەنگێندرێت. یەکێک لەو ١٢ پایە “دامەزراوەکان”ە و یەکێک لە نیشاندەرە لاوەکییەکانی ئەم پایە “ئەدای حکومەت”ە. لەم ڕووەوە یەکێک لەو پێوەرانەی کە “بانکی جیهانی” لە هەڵسەنگاندنی ئەدای حکومەتەکاندا لەبەرچاوی دەگرێت، “ڕێبازی داهاتووی حکومەت”ە، کە پێوەرێکە کە ئامادەیی هەر حکومەتێک لە بەرامبەر گۆڕانکارییەکانی داهاتوودا دەپێوێت.
زانیارییەکانی پەیوەست بەم پێوەرە لە وەڵامی پرسیارەکانی “ڕاپرسیی توانای کێبڕکێی جیهانی” کۆکراونەتەوە. ئەم پرسیارانە بریتین لە: “چوارچێوەی یاسایی وڵاتەکەت تا چەند خێرا خۆی لەگەڵ بازرگانی دیجیتاڵیدا دەگونجێنێت؟”، “حکومەت تا چەند ژینگەیەکی سیاسەتی سەقامگیر بۆ بازرگانییەکان دابین دەکات؟”، “تا چ ڕادەیەک حکومەت کاردانەوەی گونجاوی دەبێت بەرامبەر بە گۆڕانکارییەکان”. ” هەیەتی؟” و “تا چەند حکومەت دیدێکی درێژخایەن دەگرێتەبەر؟” لەم ڕاپرسییەدا، بەشداربووان کە بەڕێوەبەری بازرگانی جیهانین، داوایان لێکرا کە وەڵامی ئەم پرسیارانە بدەنەوە بە نمرەی یەک تا حەوت (حەوت وەک بەرزترین نمر).
دوای کۆکردنەوەی وەڵامەکان، نمرەی هەر وڵاتێک بە پێوەرەکەی “ڕێبازی داهاتووی حکومەت” حیسابی بۆ دەکرێت. بەگوێرەی ڕاپۆرتی “بزنس ئینسایدەر”، زۆربەی ئەو وڵاتانەی لە ڕیزەکانی سەرەوەی ئەم لیستەدان، وڵاتانی نەوت و دەوڵەمەندی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستن، کە بەرنامەیەکی هەمەچەشن و مۆدێرنیزاسیۆنی ئابووری خۆیان خستۆتە بەرنامەی کار. لەم ڕووەوە ڕیزبەندی ئەو ٢١ وڵاتەی کە زۆرترین ئامادەکارییان بۆ گۆڕانکارییەکانی داهاتوو هەیە بەم شێوەیەی خوارەوەیە:
1- سەنگافورە 2- لۆکسمبۆرگ و ئەمریکا (بە هاوبەشی پلەی دووەم) 4- ئیمارات 5- سعوودیە 6- بەحرەین و عومان و قەتەر 9- مالیزیا و سویسرا 11- فینلاند و ڕواندا 13- ئەڵمانیا و هۆڵەندا و نیوزلەندا 16- هۆنگ کۆنگ 17- سوید و نەرویج 19- دانیمارک و کۆماری ئازەربایجان و هیندستان.
